OpenAI'ın Henüz Tanıtılmayan Yapay Zekâ Modeli Yüzlerce Matematik Problemini Çözdü

OpenAI, henüz kamuya resmi olarak sunulmayan yeni yapay zekâ modelinin çözdüğü yüzlerce gelişmiş matematiksel problemi geçtiğimiz hafta GitHub platformu üzerinden erişime açtı. Başlangıçta 722 araştırma makalesini kapsayan koleksiyon, 7 Ekim tarihinde bir ispatta tespit edilen hatanın giderilmesiyle 719 makaleye düşerken, söz konusu verilerin yapay zekâ tarafından ChatGPT Pro düzeyindeki bir modelin yaklaşık üç saatlik işlem gücü eşdeğeriyle üretildiği açıklandı. Bu hamle, matematik camiasında hem büyük bir şaşkınlık hem de yapay zekânın akademik alanlardaki rolü üzerine yoğun bir tartışma başlattı.

Matematik Dünyasında Varoluşsal Kriz Tartışması

Yapay zekânın yıllardır çözülemeyen problemleri kısa süre içinde çözmesi ve bunları toplu halde yayımlaması, bilim insanları arasında farklı tepkilere neden oldu. Olasılık teorisi ve istatistiksel fizik alanındaki çalışmalarıyla tanınan Fransız matematikçi ve Fields Madalyası sahibi Hugo Duminil-Copin, OpenAI'ın paylaştığı sonuçlar arasında kendi üzerinde yıllardır çalıştırdığı 16 problemin de yer aldığını belirtti. Duminil-Copin, problemlerin yapay zekâ tarafından çözülmesinden ziyade, sonuçların çok büyük bir ölçekte ve matematik camiasının bunları değerlendirmesine yeterli zaman tanınmadan yayımlanmasının büyük bir sorun teşkil ettiğini ifade etti. Daha önce 25 Fields Madalyalı matematikçinin imzaladığı açık mektupta da benzer şekilde, çok sayıda matematiksel çözümün bir anda sunulmasının, kavramların ve arka plandaki yöntemlerin anlaşılmasını zorlaştırdığına dikkat çekilmişti.

Öte yandan, Human Mathematics Association gibi bazı kuruluşlar, yayımlanan çalışmaların bilimsel bir katkı sunmaktan ziyade teknolojik üstünlük gösterisine odaklandığını savunarak matematikçilere OpenAI ile ortak çalışmaları boykot etme çağrısında bulundu. Buna karşın, Fields Madalyalı bir diğer matematikçi Timothy Gowers ise yüksek veri hacminin tek başına olumsuz bir değerlendirme için gerekçe olamayacağını savunuyor. Gowers'a göre asıl odaklanılması gereken husus, çözülememiş problemlerin azalmasının gelecekte yeni araştırmacıların ve genç matematikçilerin yetişme sürecini nasıl etkileyeceği.

Lean Sistemi ile Doğrulama Süreci Sürüyor

OpenAI, elde edilen sonuçların doğruluğunu denetlemek ve bilimsel geçerliliğini artırmak amacıyla Lean adı verilen ayrı bir biçimsel doğrulama sistemi kullanıyor. Lean, matematiksel ispatların biçimsel bir dilde ifade edilmesini ve mantıksal adımlarının bir bilgisayar yazılımı tarafından denetlenmesini sağlıyor. Böylece bir ispatın belirlenen varsayımlardan doğru bir sonuca ulaşıp ulaşmadığı matematiksel kesinlikle kontrol edilebiliyor.

Mevcut aşamada Lean sistemi yayımlanan makalelerin yaklaşık yarısını tarayıp doğrulamış durumda. Ancak uzmanlar, biçimsel olarak kontrol edilen matematiksel ifadelerin makalede öne sürülen iddialarla tam olarak örtüşmesinin ve bağımsız akademik kaynaklar tarafından teyit edilmesinin şart olduğunu vurguluyor. OpenAI ise sonuçların anlaşılmasını kolaylaştırmak ve akademik iş birliğini teşvik etmek amacıyla çalıştaylar, özel araştırma programları finanse edeceğini ve ek doğrulama materyalleri paylaşacağını duyurdu.

Öne Çıkan Doğrulanmış Gerçekler

* Makale Sayısı: OpenAI tarafından GitHub'da paylaşılan koleksiyon ilk duyuruda 722 makaleden oluşuyorken, 7 Ekim'de yapılan bir hata düzeltmesiyle sayı 719'a geriledi. * İşlem Gücü: Her bir sonucun elde edilmesi için ChatGPT Pro düzeyindeki modellerin yaklaşık üç saatlik düşünme sürecine denk gelen bir hesaplama gücü harcandığı bildirildi. * Doğrulama Altyapısı: İspatların mantıksal tutarlılığı, matematiksel ifadeleri biçimsel bir dilde denetleyen Lean sistemi aracılığıyla inceleniyor; sistem şu ana kadar makalelerin yaklaşık yarısını doğrulamış durumda. * Akademik Tepkiler: Hugo Duminil-Copin gibi önde gelen matematikçiler ve Human Mathematics Association hızlı yayım stratejisini eleştirirken, Timothy Gowers gibi isimler ise durumun uzun vadeli akademik etkilerine dikkat çekiyor.

Bu gelişmelerin ardından matematik camiasının bağımsız incelemelerini tamamlaması ve OpenAI'ın sunacağı ek araştırma programlarının akademik dünyadaki yankıları yakından takip ediliyor.